DÜNYANIN İLK MORATORYUMU 

VE DUYUN-U UMUMİYE

               Osmanlı Devleti'nin borçları 1875 yılının son aylarında  200 milyon altına ulaşmıştı. Bir yılda ödenen borç ve faiz  ise on dört milyon altındı. Bu mali politika  ile Koca imparatorluk iflasın  eşiğindeydi.
              Osmanlı Hükümeti’nin   tek yanlı alınmış bir kararı olan   ödemelere ara verme kararı  ile  şok olan Avrupalı tahvil sahipleri, Osmanlı Hükümeti üzerinde çeşitli siyasi baskılar kurarak alacaklarını tahsil etme yollarını aramaya koyuldular
              Berlin Memorandumu'yla büyük devletler Osmanlı Devleti'nin  bir şekilde ekonomik ve siyasi olarak içişlerine müdahale kararı aldılar.    Bunun üzerine Hüseyin Avni Paşa'nın Dolmabahçe Sarayı'na darbe yapıp, veliaht Murat Efendi'yi başa geçirmek için  Abdülaziz'in tahttan indirilmesine  karar verildi. Abdulaziz bu olaydan bir ay sonra bilekleri kesilmiş halde odasında bulundu.  V.Murat bu olaydan çok etkilendi. V.Murat çok kısa bir süre padişahlık yaptıktan sonra tahtı kardeşine devretti.
               II. Abdülhamid tahta çıktıktan bir süre sonra amcası Abdülaziz'in intihar etmeyip bir suikasta kurban gittiği iddiasıyla bu suikasta katıldıkları ileri sürülenleri başta Mithat Paşa olmak üzere Yıldız Mahkemesi'nde yargılatıp mahkûm ettirdi.
                Sultan Abdulhamit aslinda amcasi Abdulaziz'in  tahttan indirilme sebebinin dünyanın ilk moratoryumu olan Berlin moratoryumundan sonra yani Osmanlının borçlarını  ödememe kararından sonra alındığını  biliyordu. Ve bunun neticesinde  Osmanlı tahtının el değiştirdiğinin farkına varmıştı.
                Abdulhamit bir sekilde bu duruma  bir çözüm bulmalıydı. Osmanlı Hükümeti temsilcileri ile Avrupalı alacaklıların temsilcileri  bir metin üzerinde anlaştılar. Bu metin hükümet tarafından bir kararname şekline getirildi.
                Kararnamede Osmanlı borçlarının yönetimi için bir kurum oluşturulması konusunda anlaşılmıştı. Bu kuruma “Düyun-u Umumiye İdaresi” denilmiştir.
                Düyun-u Umumiye İdaresi’nin en yetkili organı olan İdare Meclisi’ydi. Toplam üye sayısı 7 olup, bunlardan 5’i Avrupalı tahvil sahibi temsilcisi, 1’i Osmanlı tahvil sahibi temsilcisi, 1’i de iç borçlar temsilcisi statüsündeydiler.
                Kararname gereği idare, kendisine verilen gelirlerin toplanması, tahsili, işletmesi ve tespit edilen plana göre alacaklıların borçlarının ödenmesinden sorumlu idi.
                 Düyun-u Umumiye İdaresi görünürde Osmanlı İmparatorluğu’nun bir kurumu, gerçekte ise hükümet yerine yalnızca alacaklılara karşı sorumluğu bulunan bir yapılanmaydı. Zamanla adeta Osmanlı ekonomisi denetleyen ikinci bir maliye durumuna geldi.